Slabonen
Slabonen /Sperziebonen
(Phaseolus vulgaris L.) Leguminosae
ENGELS: Dwart and pole snapbean
FRANS: Haricot nain et à rames mange-tous
DUITS: Buschbohne und Stangenbohne
OMSCHRIJVING: Bijna ronde ovale, of platte vrij lange peulen, die meestal
groen zijn maar ook botergeel of paars van kleur kunnen zijn, afhankelijk
van het ras. De meeste moderne rassen hebben geen draad meer op rugen en
buiknaad. Er zijn witzadige en gekleurdzadige rassen. De sperzieboon wordt
ook wel slaboon of prinsesseboon genoemd.
Deze bonen behoren tot de belangrijkste groenten, niet alleen voor de
directe consumptie, maar ook omdat ze op één na, de doperwt, het
belangrijkste produkt voor de conservenindustrie zijn.
Wanneer over Slabonen wordt gesproken, is het goed te weten dat er die
bonen bedoeld worden waarvan de nog onrijpe peul met de daarin zittende
onrijpe zaden worden geconsumeerd.
Naar gelang de dikte van de scheden spreekt men over Enkele en Dubbele
Slabonen.
Om als groenten te kunnen dienen, maakt men gebruik van de soorten uit de
weekschillige groep met witte zaden.
Weekschillig wil zeggen dat de peulen tijdens de groei vrij lang zacht/mals
blijven. Het voordeel van de witte zaden is: ‘een mooier produkt na het
koken’.
De hardschillige groep, waarvan de peulen juist snel vliezig/hard worden,
teelt men hoofdzakelijk voor de droge zaden, bijvoorbeeld Bruine Bonen.
Deze groep zaden zijn bekend als peulvruchten.
De enkele Slabonen worden ook wel Prinsessenbonen genoemd.
Algemene kenmerken van de Slabonensoorten
Enkele Stam- of Stokslaboon
Een 10 tot 14 cm lange smalle platte peul met een zeer dunne peulwand
(enkel). De peulen hebben een bobbelig uiterlijk met diepe insnoeringen
door de verdikkingen van de zaden.
Bij de kwaliteitsbeoordeling dient men er goed op te letten of de peulen
niet te hardvlezig zijn. Omdat de peul minder vlezig is, zijn deze ook
vlugger van mindere kwaliteit dan het uiterlijk doet verwachten.
Dubbele Stam- of Stokslaboon
Een 10 tot 20 cm lange vrije ronde peul met een dikke vlezig vrij ronde
peulwand. Door de dikke peulwand zijn de zaden amper zichtbaar. Voor de
dubbele Stokslaboon geldt een nog dikkere vleziger en daardoor rondere
peulvorm dan de dubbele Stamslaboon.
Slabonen worden voor consumptie gebroken, vandaar de naam ‘breekboontjes’.
Slabonen zijn over het algemeen groen van kleur, met uitzondering van de
was- of Boterboon, met goudgele peulen, die als groente bereid, flauw van
smaak zijn!
Purple Queen, met paarse peulen, die tijdens het koken groen worden.
De consumptie-kwaliteit hiervan is goed tot zeer goed.
Slabonen zijn gevoelig voor Lage Temperatuur Bederf (L.T.B.). Ze kunnen
daarom slechts een korte tijd beneden de 6°C gekoeld worden, terwijl bij
bewaring boven de 6°C spoedig geelverkleuring optreedt.
GEBRUIK:Gekookt als groente. In groentesalade, soepgroenten, geconserveerd in blik en glas, diepgevroren, gezouten en gedroogd.
VOED1NGSWAARDE: Per 100 gr.149 kJ/36 kcal; 5 gr. koolhydraten 3gr. eiwit;
0,4 gr. vet; 40 mg calcium; 1 mg ijzer; 10 mg vitamine C.
N.B.: Verse Slabonen zijn goed van kleur, voelen stevig aan en zijn in de
hand gemakkelijk te breken. De zaden zitten niet voelbaar los in de schil.
RASSEN:
Het rassenaanbod is zeer groot Naar peulvorm en kleur onderscheiden we de volgende typen:
Enkele sperzieboon, groen
Tamelijk fijne, platte peulen met duidelijk zichtbare zaadkernen en een goede consumptiekwaliteit. Bij beroepstuinders steeds minder in zwang.
Laagblijvende rassen(Stambonen of Polbonen) onder andere Amateur en Perfecto;
Stokbonen (Staakbonen) ondermeer Rentegevers en Mechelse Tros.
Dubbele sperzieboon,groen
De peulen van dit type zijn wat ronder en vleziger; de zaadkernen zijn van buitenaf niet of nauwelijks zichtbaar.
Bekende laagblijvende rassen: Centrum, Impala, Cantara,Tipper,Monica,MontanoPrelude en Fran-Toccata;
Stokbonen: Aromata, Chantal, Cunera,Flavour,Novax,Largo en Situla. Het aanbod op de verse markt bestaat voornamelijk Uit het dubbele type.
Chinese boontjes, groen
Fijnpeulige rassen,waarvan de peulen in hun geheel worden gegeten
De peulen worden niet vliezig maar kunnen wel vergelen en taai worden. Op de verse markt beperkt verkrijgbaar; hoofdzaak bestemd voor de conservenindustrie.
Haricot vert Een Frans type stamboon met lange, rechte, dunne en platovale peulen. In uitgegroeide toestand zijn ze niet geschikt voor de consumptie; in jonge
Toestand als 'naaldbonen' geoogst zijn ze echter van zeer goede kwaliteit.
Contender Een Amerikaans ras van een type, dat vrij grove, vlezige en flauw sma-
ende peulen draagt, In ons land nauwelijks gekweekt, maar in de wintermaanden wel aangevoerd uit bijvoorbeeld Afrikaanse landen Processor is eveneens een Amerikaans ras met grove, flauw smakende peulen.
Wasboon Onder was- (wax)of boterbonen worden rassen verstaan met goudgele peulen. Als groente bereid zijn ze flauw van smaak. In Zuid Duitsland worden ze veel in het zuur gelegd en dan verwerkt in koude groentesalades e.d.
Nieuwere rassen ziin Constanza, Dorina ,Goldfish,Minidor,Orinoco en Verbano.
Oudere rassen : Wachs Mont d'Or en Brittle Wax.
Purple Queen. Een laagblijvende sperzieboon met paarse peulen,die tijdens het koken groen worden.De consumptie kwaliteit is goed tot zeer goed.
169/1135/
Slabonen /Sperziebonen
(Phaseolus vulgaris L. ) Leguminosae
ENGELS: Dwart and pole snapbean
FRANS: Haricot nain et à rames mange-tous
DUITS: Buschbohne und Stangenbohne
OMSCHRIJVING: Bijna ronde ovale, of platte vrij lange peulen, die
meestal groen zijn maar ook botergeel of paars van kleur kunnen zijn,
afhankelijk van het ras. De meeste moderne rassen hebben geen draad meer
op rugen en buiknaad. Er zijn witzadige en gekleurdzadige rassen.
De slabonen zijn eenbelangrijke groenten, niet alleen voor de
directe consumptie, maar ook omdat ze op één na, de doperwt, het
belangrijkste produkt voor de conservenindustrie zijn.
Wanneer over Slabonen wordt gesproken, is het goed te weten dat er die
bonen bedoeld worden waarvan de nog onrijpe peul met de daarin zittende
onrijpe zaden worden geconsumeerd.
Naar gelang de dikte van de scheden spreekt men over Enkele en Dubbele
Slabonen.
Om als groenten te kunnen dienen, maakt men gebruik van de soorten uit
de weekschillige groep met witte zaden.
Weekschillig wil zeggen dat de peulen tijdens de groei vrij lang zacht/mals
blijven. Het voordeel van de witte zaden is: ‘een mooier produkt na het
koken’.
De hardschillige groep, waarvan de peulen juist snel vliezig/hard worden,
teelt men hoofdzakelijk voor de droge zaden, bijvoorbeeld Bruine Bonen.
De Slabonen die als groenten worden gebruikt, worden naar groeiwijze
verdeeld in:
1. enkele Stamslabonen,
2. dubbele Stamslabonen en
1. enkele Stokslabonen,
2. dubbele Stokslabonen.
De enkele Slabonen worden ook wel Prinsessenbonen genoemd.
Algemene kenmerken van de Slabonensoorten
Enkele Stam- of Stokslaboon
Een 10 tot 14 cm lange smalle platte peul met een zeer dunne peulwand
(enkel). De peulen hebben een bobbelig uiterlijk met diepe insnoeringen
door de verdikkingen van de zaden.
Bij de kwaliteitsbeoordeling dient men er goed op te letten of de peulen
niet te hardvlezig zijn. Omdat de peul minder vlezig is, zijn deze ook
vlugger van mindere kwaliteit dan het uiterlijk doet verwachten.
Dubbele Stam- of Stokslaboon
Een 10 tot 20 cm lange vrije ronde peul met een dikke vlezig vrij ronde
peulwand. Door de dikke peulwand zijn de zaden amper zichtbaar. Voor de
dubbele Stokslaboon geldt een nog dikkere vleziger en daardoor rondere
peulvorm dan de dubbele Stamslaboon.
Slabonen worden voor consumptie gebroken, vandaar de naam ‘breekboontjes’.
Slabonen zijn over het algemeen groen van kleur, met uitzondering van de
was- of Boterboon, met goudgele peulen, die als groente bereid, flauw van
smaak zijn!
Purple Queen, met paarse peulen, die tijdens het koken groen worden.
De consumptie-kwaliteit hiervan is goed tot zeer goed.
OORSPRONG: Zuid Amerika.
PRODUKTIE: Italië, Frankrijk, Spanje, Roemenie, Engeland, Nederland,
België Verenigde Staten, Egypte en sommige Afrikaanse landen.
AANVOER: Het gehele jaar (meer dan 30 produktielanden).
GEBRUIK: De peulen eventueel ontdraden, wassen, al dan niet in
stukken breken en koken.
HOUDBAARHEID: Niet bewaren in koelkast (lage-temcratuurbederf). Op een
koele plaats 4 tot 5 dagen houdbaar.
VOED1NGSWAARDE: Per 100 gr.149 kJ/36 kcal; 5 gr. koolhydraten 3gr. eiwit;
0,4 gr. vet; 40 mg calcium; 1 mg ijzer; 10 mg vitamine C.
Slabonen zijn gevoelig voor Lage Temperatuur Bederf (L.T.B.). Ze kunnen
daarom slechts een korte tijd beneden de
6°C gekoeld worden, terwijl bij bewaring boven de 6°C spoedig
geelverkleuring optreedt.
N.B.: Verse Slabonen zijn goed van kleur, voelen stevig aan en zijn in de
hand gemakkelijk te breken. De zaden zitten niet voelbaar los in de schil.
RASSEN
Het rassenaanbod is zeer groot,op de Nederlandse rassenlijst staan meer dan 40 rassen beschreven. Naar peulvorm en kleur onderscheiden we de volgende typen:
Enkele sperzieboon, groen
Tamelijk fijne, platte peulen met duidelijk zichtbare zaadkernen en een
goede consumptiekwaliteit. Bij beroepstuinders steeds minder in zwang.
Laagblijvende rassen onder andere Amateur en Perfecto; stokbonen ondermeer
Rentegevers en Mechelse Tros.
Dubbele sperzieboon,groen
De peulen van dit type zijn wat ronder en vleziger; de zaadkernen
zijn van buitenaf niet of nauwelijks zichtbaar. Bekende laagblijvende
rassen: Cantara,Centrum, Impala, Monica,Montano,Prelude en Fran-Toccata; stokbonen: Aromata,Cunera, Chantal,Flavour, Largo,Novax en Situla. Het aanbod op de verse markt bestaat voornamelijk Uit het dubbele type.
Chinese boontjes, groen
Fijnpeulige rassen,waarvan de peulen in hun geheel worden gegeten
De peulen worden niet vliezig maar kunnen wel vergelen en taai worden.
Op de verse markt beperkt verkrijgbaar; hoofdzaak bestemd voor de
conservenindustrie.
Haricot vert Een Frans type stamboon met lange, rechte, dunne en platovale
peulen. In uitgegroeide toestand zijn ze niet geschikt voor de consumptie;
in jonge toestand als 'naaldbonen' geoogst zijn ze echter van zeer goede kwaliteit.
Contender Een Amerikaans ras van een type, dat vrij grove, vlezige en flauw
smakende peulen draagt, In ons land nauwelijks gekweekt, maar in de
wintermaanden wel aangevoerd uit bijvoorbeeld Afrikaanse landen Processor
is eveneens een Amerikaans ras met grove, flauw smakende peulen.
Wasboon Onder was- of boterbonen worden rassen verstaan met goudgele peulen.
Als groente bereid zijn ze flauw van smaak. In Zuid Duitsland worden ze
veel in het zuur gelegd en dan verwerkt in koude groentesalades e.d.
Nieuwere rassen ziin Constanza,Minidor,Orinoco,Verbano, Dorina en Goldfish; oudere Wachs Mont d'Or en Brittle Wax.
Purple Queen. Een laagblijvende sperzieboon met paarse peulen,die tijdens
het koken groen worden.De consumptie kwaliteit is goed tot zeer goed.
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011