Rammenas
Rammenas cq. Rettich
Engels: Black radish, summer –and winter radish
Frans: Radis noir, Radis d’Hiver , Raifort
Duits: Rettich, radix
Italiaans : Ramolaccio
Spaans ; rabano negro
Deens; Ræddike
Zweeds: rättika
Hoewel rammenas tot de aller-oudste cultuurgroenten gerekend moet worden, zijn botanici het niet geheel eens over het gebied van herkomst. De meeste onderzoekers beschouwen het oostelijk Middellandse Zeegebied met Klein -Azië als oorsprongsgebied.
Vandaaruit heeft de verspreiding plaatsgevonden naar China en Japan. Enkele onderzoekers menen dat voornoemde gebieden onafhankelijk van elkaar als oorsprong genoemd moeten worden. De oudste bronnen wijzen in de richting van Europa en Klein- Azië als oorsprong van de Rammenas. Zo zouden tijdens de bouw van de pyramide van Cheops, omstreeks 2700 v. Chr. grote hoeveelheden rammenas, uien en knoflook gebruikt zijn om de slaven die het zware werk deden te voeden.
Uit andere bronnen blijkt dat tussen 400 v. Chr. en 80 n. Chr. de rammenas bekend was bij de oude Grieken en Romeinen. Het zijn de Romeinen geweest die de rammenas verder naar het noorden van Europa hebben gebracht. Pas in de middeleeuwen komt de rammenas naar de Nederlanden. Vanaf ca. 1500 vinden we de rammenas in alle Europese “kruidtboeken”en zaadcatalogi.
Rammenas wordt naar vorm ingedeeld in ronde, halfronde en lange typen en naar kleur in witte, rode, blauwe, bruin/zwarte en zwarte Rammenas.
De witte en de zwarte zijn de meest voorkomende. Het witte halflange en lange type wordt als ‘Rettich’ verhandeld.
Rammenas c.q. Rettich wordt op dezelfde manier gebruikt als Radijs.
Voedingswaarde per 100 gram product:
Energie ; 125 kj/30 kcal
Koolhydraten: 5 gr.
Eiwit: 2 gr.
Vet: 0,2 gr.
Kalium: 400 mg.
Calcium; 120 mg.
IJzer: 2 mg.
Vitamine C: 30 mg.
Vitamine PP: 0,4 mg.
Rammenas en rettich worden niet onder rasnaam verkocht, met uitzondering van ‘Daikon’ en ‘IJspegel’.
De aanvoer is een jaarrond mede door de import uit Italië,Frankrijk,Turkije en Oostenrijk
Kwaliteitsvoorschriften:
Klasse I:
het produkt moet van goede kwaliteit zijn, de kenmerktende kleur en vorm van de variëteit bezitten, glad en gaaf van huid zijn;
– vrij zijn van scheuren, schot en insnoeringen;
– lichte oppervlakkige beschadigingen en verkleuring van het bovenste gedeelte zijn toegestaan, mits dit het uiterlijk en de houdbaarheid niet nadelig beïnvloedt.Het blad, indien aanwezig, moet vers van uiterlijk zijn.
Klasse II:
het produkt moet van redelijke kwaliteit zijn, doch niet in klasse I kunnen worden ingedeeld.
Toegestaan zijn:
– kleine vormafwijkingen, kleine oppervlakkige scheuren en beschadigingen, begin van schot;
– het bovenste gedeelte mag verkleuring vertonen, met ingegrip van beginnende groenverkleuring.
De sortering moet geschieden naar maximale middellijn van de dwarsdoorsnede en de lengte van de knol, gemeten vanaf de kop tot de hoogte waarbij de wortelpunt een maximale doorsnede heeft van 10 mm.
De middellijn voor Rettich, behalve Rettich van het type ‘Daikon’ van de klasse I mag ten hoogste 80 mm zijn. Daikon is een hele grote, dikke Rettich, met een scherpe pikante pittige smaak.
De minimum middellijn voor klasse I en II moet tenminste 30 mm, de minimumlengte tenminste 120 mm zijn.
Per verpakkingseenheid voor klasse I mag het verschil in middellijn niet groter zijn dan 15 mm en het lengteverschil niet meer bedragen dan 70 mm.
Ziekten en gebreken:
1. Voos: de wortel wordt sponsachtig;
2. Holle wortels;
3. Glazigheid;
4. Schot;
5. Slappe wortel.
N.B.: Rammenas c.q. Rettich met loof wordt onverpakt snel slap, dus afdekken tegen uitdrogen en eventueel het loof inkorten. De zwarte rassen zijn beter houdbaar dan de witte rassen. IJspegels worden in bosjes aangevoerd.
Gebruik: Wortels schillen of wassen en, geraspt of in dunne plakjes gesneden, rauw eten als broodbeleg of in salades en rauwkostschotels. In het buitenland wordt witte rammenas vaak verkocht als witte consumptieknol.
Houdbaarheid: Winterrammenas 4 maanden bij 0-1° C en een R.V. van 90-95% luchtvochtigheid. Zomerrammenas is minder lang houdbaar en wordt snel voos; met blad is ze ongeveer 2 weken houdbaar.
Rassen:
April Cross; Een daikon F1 –hybride. Deze variëteit kan de hele winter in de grond blijven. Heeft meestal een lengte van ca. 40 cm.
Rex Een Duits zomerras met een halflange, spitse, gladde, witte wortel en een vrij scherpe smaak. Gevoelig voor voosheid.
Unus Treib Eveneens een Duits zomerras met een spitse, witte wortel, die wat korter en onregelmatiger van vorm is dan die van Rex. Gevoelig voor voosheid.
Minowase Onder deze naam worden in Europa verschillende.japanse hybriderassen op de markt gebracht. De gladde witte wortels zijn doorgaans zeer lang en cilindrisch van vorm. Ze kunnen in de winter vrij lang worden bewaard. Zonder voosheid.
Münchener Bier Een oud ras met een ronde, witte knol die vrij lang kan worden bewaard. Zonder voosheid.
Black Spanish Long. Een oude variëteit uit 1882.Een lange zwarte wortel die zowel gekookt als rauw gegeten wordt.
Ronde Zwarte Winter Een oud ras met een ronde zwarte knol kan eveneens lang worden bewaard. Niet gevoelig voor voosheid.
Black Spanish Round: Een oude variëteit zwart van schil met wit vruchtvlees.
Lange Zwarte Winter Oud ras met een halflange, zwarte, stompgepunte wortel. Eveneens lang te bewaren. Niet gevoelig voor voosheid.
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011