Radijs
Engels: radish
Duits:Radies
Frans: radis
Italiaans: ravanello , rafano
Spaans: rábano
Deens: radis
Zweeds : rädisa.
Radijs wordt al duizenden jaren in China geteeld. Men neemt aan dat China het land van oorsprong is, omdat daar ook wilde vormen van radijs voorkomen. De teelt schijnt echter voor het eerst in de Aziatische landen te zijn beoefend. In Egypte werd radijs al voor de bouw van de piramiden geteeld . In de Griekse oudheid werd de radijs al veel geprezen. Bij de verering van de god Apollo werden reproducties van gouden radijzen gebruikt. De Grieken kenden toen al drie variëteiten van de radijs .De Romeinen noteren aan het begin van onze jaartelling al een tiental variëteiten. Het is vanaf het jaar 1500 dat de verspreiding in de westerse wereld voorzichtig opgang komt. Engeland in 1548, en in1692 Massachusetts –USA. In Nederland is er voor het eerst melding in 1550. Rond 1700 is het L.Burema die melding maakt van radijs als toespijs.
Radijs behoort in Nederland tot de typische voorjaarsgroente, is uitsluitend geschikt om rauw te consumeren en wordt hoofdzakelijk in bosjes aangevoerd; geïmporteerde Radijs is ontdaan van het loof en wordt in zakjes aangevoerd.
De Nederlander koopt liever geboste Radijsjes omdat deze “vers” zijn.Verpakte Radijs kan spoedig muf van smaak zijn.
De aanvoer van Radijs loopt na juni snel terug, dit komt omdat Radijs geteeld bij hogere temperaturen en wisselende vochtvoorzieningen van smaak te scherp wordt en spoedig voosheid en stokkigheid optreedt. De aanvoer van Nederlandse Radijs bestaat voornamelijk uit roodgekleurde rassen, rond van vorm, maar er zijn ook tweekleurige en witte rassen, met halflange, stompe en spitse punt.
Een vrij bekend halflang wit ras met spitse punt en scherpe smaak is de ‘IJspegel’.
We onderscheiden de volgende type radijs: Rode, witte, rode met witte punt, halflang, stomp en spitse Radijs.
Radijs wordt niet onder rasnaam aangevoerd, met uitzondering van het ras ‘IJspegel’ wat ook onder de naam IJskegel verkocht wordt.
Aanvoer in Nederland een jaarrond. Glasteelt: januari-december;
vollegrond: april-juni. Herfstteelt: juli-okt.
Import van november-maart, o.a. Belgie , Duitsland ,USA en Zuideuropese landen.
Ziekten en gebreken:
1. Voos: de Radijs is sponsachtig;
2. Knolrot: bruine natte plekken, die stinken, vooral bij verpakte Radijs;
3. Gescheurde knolletjes;
4. Glazigheid;
5. Slappe Radijs.
Presentatie in de winkel:
Bosjes onverpakt met loof, gekoeld presenteren.
In zakjes verpakt met en zonder loof, gekoeld aanbieden.
De consumptie is ± 260 g per hoofd van de bevolking per jaar.
Houdbaarheid:
Onverpakt met loof gekoeld: 0-1°C, 90-95% R.V.: 2-5 dagen; 2-5°C, 90-95% R.V.: 2-3 dagen.
Ongekoeld: afhankelijk van de temperatuur: ± 1 dag.
Verpakt met loof gekoeld: 0-1°C, 90-95% R.V.: ± 1 week; 2-5°C, 90-95% R.V.: 3-4 dagen.
Ongekoeld: afhankelijk van de temperatuur: ± 1 dag.
Verpakt zonder loof gekoeld:1-2°C, 90-95% R.V.: ± 2 weken; 2-5°C, 90-95% R.V.: ± 1 week.
Ongekoeld;afhankelijk van de temperatuur: 1-2 dagen.
Gebruik: Rauw, geraspt of in plakjes als broodbeleg, in rauwkostschotels en als garnering. Geschikt in de wok, bij Aziatisch eten.
N.B.: Bij ongekoelde bewaring en presentatie wordt Radijs snel voos. Onverpakt worden de knolletjes en het loof snel slap.
Niet-verpakte Radijs droogt snel uit in een koelmeubel, in gesloten geperforeerde polyethyleen zakken rot het loof spoedig, waardoor de knolletjes een muffe smaak krijgen.
Radijs dient gekoeld uitgestald te worden.
VOEDINGSWAARDE: Per 100 gr.:
Energie: 58kj/14 kcal.
koolhydraten; 2 gr
eiwit; 1 gr
vet; 0,2 gr
calcium; 30 mg
ijzer; 2 mg
vitamine C; 20 mg
vitamine PP.0,2mg
Rassen:
Ronde Rode Broei en Ronde Rode Vollegrond Een hoofdras voor de teelt onder glas en in de vollegrond. Het blad is soms vrij lang; de knolletjes zijn bolvormig en helder scharlakenrood van kleur. Sommige selecties, zoals Scharo en Revosa, worden minder snel voos dan andere.
Cherry Belle Een ras met matig lang blad en een flinke, bolronde knol, die helder scharlakenrood en soms iets roze van kleur is.
Ronde Rode Groot Witpunt ,Oud ras waarvan de bolronde knolleties van boven paarsrood en van onderen wit van kleur zijn. Wordt weinig geteeld.
Ronde Rode Klein Witpunt Eveneens een oud ras. De bolronde knolletjes zijn paarsrood van kleur en heb een kleine witte punt. Ook dit ras wordt verdrongen door ronde, rode rassen.
Halflange Rood/Witpunt Een ras met slanke, langwerpige, stompe radijzen, waarvan het bovendeel rood en het onderste deel wit van kleur is. Flamboyant en Pernot hebben een kleine, witte punt, French Breakfast Lanquette een grote.
IJspegel Halflange, witte radijs met een spitse punt. De smaak is vrij scherp.
Overige typen en rassen
Radijs met rood vruchtvlees, Red meat
Radijs met groen vruchtvlees, Green Meat , Misato green,
Daikon radijs: Minowase summer cross , Summer crose, April cross Okhura
Zwarte rode radijs: Noir gros rond d'hiver
Paarse radijs van Gournay; Violet d'hiver de Gournay , Long noir d'hiver
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011