Pronkboon
Engels: runner bean, scarlet runner
Duits: Feuerbohne, Prunkbohne
Frans: Haricot d’Espagne
Italiaans: Fagoilo di Spangna
Deens: Pralbonne
Zweeds: vanlig, blomsterbona
De boon behoort tot de familie van de Papilionaceae, onderfamilie Papilionatae en het geslacht Phaseolus L. De sperzie - , snij en spekbonen behoren tot de soort Phaseolus vulgaris L. En de pronkboon tot de Phaseolus coccineus L..
Deze bonensoort is van oorsprong afkomstig uit Midden en Zuid Amerika.Sinds de reizen van Columbus naar Amerika is de Pronkboon in Europa bekend geworden. In Europa is de teelt begonnen in de zestiende eeuw.Al snel nam het aantal bonensoorten toe en zijn bescheven. De eerste beschrijving van de bonen is die van Fuchs in 1542.Deze schrijft over “Welsche Bohnen” ,dit zijn ‘vreemde’ bonen. De stokboon wordt voor het eerst beschreven in 1552,als een nieuwkomer in Duitsland en Italie.
De Pronkboon is een Snijbonensoort die grover is dan de Snijboon en de Spekboon en minder aromatisch.
De schil van de Pronkboon is iets ruw, met op de buik- en de rugnaad, vorming van een draad, vooral in wat ouder stadium, in dat stadium bevat de peulwand een perkamentachtig vlies dat niet gaar kookt. Aan dit vlies dankt de gesneden pronkboon zijn bijnaam ‘scheermesje’.
Jonge Pronkbonen zijn echter uitstekende Snijbonen met een goede malsheid en smaak.
Soorten. Witbloeiende met witte zaden en roodbloeiende met rode zaden.
Pronkbonen worden niet onder rasnaam verkocht.
Belangrijkste aanvoertijd in Nederland is Augustus-oktober.
Import uit Spanje en Engeland: oktober-januari.
Zie kwaliteitsvoorschrift Snij- en Slabonen op de website van PT
Ziekten en Gebreken:
1. Windschade: kurkweefsel op de peul;
2. Grauwe schimmel: aangetaste peulen worden rot en zacht;
3. L.T.B.: peulen worden donkergroen, glazig en gaan rotten;
4. Roest: donkerbruine sporenhoopjes;
5. Bonenspintmijt: vaalbruine doffe peulen.
Consumptie :± 75 g per hoofd van de bevolking per jaar.
Ongesneden gekoeld:
6°C, 90-95% R.V.: 1-2 weken;
2-5°C, 90-95% R.V.: 5-7 dagen.
Ongesneden ongekoeld:
afhankelijk van de temperatuur: 2-3 dagen.
Gesneden en verpakt gekoeld:
0-1°C, 90-95% R.V.: 1 dag;
2-5°C, 90-95% R.V.: 1-2 dagen.
Gekookt als groente.
De aangetaste bonen verwijderen, de bonen punten en afhalen, wassen, zeer goed uit laten lekken en snijden met de groentesnijmachine met bonenvoorzetstuk, snit ± 2 mm.
N.B.: In gesloten verpakking treedt gemakkelijk rot op. Verse jonge Pronkbonen moeten gemakkelijk met de hand te breken zijn.
Voedingswaarde per 100 gram product
Energie I05 kj/25 kcal;
Koolhydraten; 3 gr.
Eiwit 3 gr.
Vet; 0,3 g
Calcium; 40 mg
IJzer; o,8 mg
Vitamine C. 15 mg
Rassen:
Emergo Witbloeiende pronkbonen met rechte, vrij smalle en vlezige, groene peulen met draad, Ca. 25 tot 29 cm. lang. Binnen het ras Emergo zijn er diverse selecties ontstaan.
Prijswinner Roodbloeiende pronkboon met rechte, vrij smalle, vlezige en tamelijk ruwe, donkergroene peulen met draad, 27-30 cm lang. In het algemeen zijn de peulen van roodbloeiende pronkbonen iets stugger dan die van witbloeiende rassen en is het zaad ook na het koken donker van kleur.
Dominant een witbloeiende pronkboon die goed voldoet in de normale teelt. De peul is wat langer en smaller dan de Emergo, maar wel met draad.
Excelsior Voldoet redelijk in de normale teelt, Normaal gewas, wit bloeiend. De peul is recht of licht gebogen, maar met draad. De peul is zeer lang te noemen met 35 tot 40 cm.
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011