Peulen
Syn (Pisum sativum, convar. axiphium)
ENGELS: Sugar pea
FRANS:Pots sucré, pois mange-tout
DUITS: Zuckererbse
Herkomst:
Erwtenachtigen behoren tot de oudst bekende groenten van de mens. AI meer dan 7000 jaar voor Christus werden erwtachtigen gegeten. Er zijn zelfs sporen in Birma, Thailand die verder terug gaan dan 9750 jaar voor Christus.
Onze erwten en peulen stammen vermoedelijk uit het Middellandse Zee-gebied. Tegenwoordig treffen we ze bijna overal op de wereld aan.
De peul is een erwtenras met een zachte schil. In onrijpe toestand kan men Peulen als groente eten. Men consumeert bij de Peul derhalve de onrijpe zaden en de schil. Het produkt wordt met de steel geoogst, voornamelijk omdat bij veel rassen de Peulen in paren groeien. In landen als China eet men van deze plant ook de jonge stengel topjes met bladranken.
Het oogsten is een arbeidsintensieve bezigheid, die met de hand gebeurt. Doorgaans is het aanbod van in Nederland geteelde peulen daardoor gering. De prijs is veelal hoog, maar de fijnproever is bereid deze er voor te betalen.
Typen peulen:
Het oudere type is bijna doorzichtig~lichtgroen van kleur en heeft nauwelijks ontwikkelde zaden, het wordt zeer jong geoogst. Een nieuwer type, de peulerwt, heeft dikwandige licht of donkergroene peulen met goedontwikkelde zaden. Het is wranger naarmate het jonger wordt geplukt. In alle gevallen neigt de smaak echter naar zoet.
Soorten:Rijspeulen en Stampeulen.
Aanvoer uit Nederland :Mei- augustus. Overige maanden uit landen als: Marokko, Spanje, Kenia Zuid Amerika en Zuid Afrika
Klasse I: het produkt moet van goede kwaliteit zijn. Het moet vrij zijn van schade door insekten of dierlijke parasieten. De Peulen mogen niet gebroken zijn en ze dienen vrij te zijn van bloemresten.
Klasse II: het produkt moet van goede kwaliteit zijn. Het dient vrij te zijn van bloemresten. Geringe gebreken en afwijkingen zijn toegestaan.
Ziekten en gebreken:
1. Vliezig;
2. Te rijp;
3. Rupsenvraat;
4. Schimmel.
Korte bewaring gekoeld:
0-1°C, 90-95% R.V.: 2-5 dagen;
2-5°C, 90-95% R.V.: 2-3 dagen.
Ongekoeld: ± 1 dag.
Gekookt al of niet in combinatie met jonge Worteltjes.
N.B.: Opletten op te rijpe Peulen en Doperwten tussen de Peulen, omdat de vliezen hiervan taai zijn en zo het produkt voor consumptie ongeschikt maken.
Voedingswaarde per 100 gram:
Water: 90,3 gr.
Eiwit: 2,4 gr.
Vet: 0,2 gr.
Kalium: 248 mg.
Magnesium: 25 mg.
Calcium: 57 mg.
IJzer: 0,8 mg.
Fosfor: 37,8 mg.
Vit.C: 20,0 mg.
Kjoules: 130 (=31 Kcal)
Rassen:
De rassen kunnen in drie groepen worden verdeeld: de "oude" typen erwtepeulen of 'suikererwten', met resp. kleine en.grote peulen ( beide var. saccharatum) en het nieuwe type "peulerwt'"met een doperwtachtige peul (var. macrocarpum).
De kleine erwtepeulen worden vooral in Nederland geteeld, met als belangrijkste rassen
Agio-Kortstro (stomp, lichtgroen, ca. 10 cm lang en20 mm breed).
Norli-Kortstro (stomp, lichtgroen, ca. 8 cm lang en I5 mm breed).
Record-Langstro (glad, lichtgroen, ca. 9 cm lang en 15 mm
De grote erwtepeulen komen vooral uit het buitenland, met als bekendste rassen
Reuzensuiker (recht, groen,ca. 10 cm lang en 2 5 mm breed) en Zwitserse Reuzen (lichtgroen, gegolfd, ca. 12 cm lang en 33 mm breed).
De rassen van het peulerwtype vormen peulen met dikke, knapperige peulwand en vrij grote, groene, zoete erwten.
Tot de nieuwe, Amerikaanse rassen behoren Ear Snap (donkergroene, iets krombekachtige peulen, ca. 8 cm lang en dikovaal van vorm), Sugar Snap (zelfde peulen) en Sweet Snap lichtgroene, ronde, iets gebogen peulen, ca. 8 cm lang en zeer zoet van smaak). Suger Snaps zijn peulen met een vlezige schil die net als de zaden zoet van smaak is.
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011