Kool-Sluitkool
Engels: headed cabbage
Duits: Kopfkohl
Frans: chou cabus
Italiaans: cavolo cappuccio
Spaans: col, repollo
Deens: hovedkål
Zweeds: huvudkål
Nomenclatuur en Historie van de sluitkool.
Sluitkool is de verzamelnaam voor een aantal koolsoorten waarvan de hartbladeren een dicht gesloten krop vormen en die plantkundig tot eenzelfde soort behoren. We hebben het dan over de Rodekool, Savooiekool en Wittekool. De Savooiekool wordt weer onderscheiden in gele(savooie)kool en groene(savooie)kool . De Wittekool wordt weer opgesplitst in Spitskool, Wittekool en Denenkool.
Sluitkool behoort met alle overige koolsoorten tot de familie van de Cruciferae (kruisbloemfamilie) en het geslacht Brassica.Dit geslacht omvat twintig soorten, waaronder een aantal belangrijke voedingsgewassen. Naast alle koolsoorten behoren hiertoe ook alle raapsoorten evenals Chinese kool, koolzaad en mosterd.
De diverse koolsoorten zijn botanisch gezien variëteiten van de soort Brassica oleracea L. ( oleraceus =groente of moeskruidachtig). Hiervan zijn er zeven bekend, die zeer verschillende groeivormen hebben zoals bloemkool, boerenkool, broccoli, koolrabi, spruitkool, savooie, -rode, en Wittekool. Rode- en Wittekool behoren beide tot de convariëteit.capita (L.) Alef.(capitatus = hoofdvormig, met een kop).
De volledige naam van Rodekool is: Brassica oleracea convar.capitata (L.) Alef.var. rubra DC.
En van Wittekool: Brassica oleracea convar.capitata (L.) Alef.var.alba DC.
Spitskool is een subvariëteit van Wittekool.De volledige naam is: Brassica oleracea convar.capitata (L.) Alef.var.alba DC.subvar. conica Lam.
Savooiekool behoort tot de variëteit Sabauda L. Brassica oleracea convar.capitata (L.) Alef.var. sabauda L.( sabaudus = uit Savooie afkomstig, een landstreek in o. Frankrijk ten westen van de Mont Blanc.
Rode –witte en Savooiekool zijn nauw aan elkaar verwant. Ze stammen af van een wilde koolsoort,waarbij de bladeren zo dicht om de stronk sloten dat een sluitkoolachtig product ontstond. Een latere voorouder van de Savooiekool had bovendien gekroesde bladeren en vertoonde dus al een zekere gelijkenis met de huidige Savooiekool.
Koolsoorten zijn ,net als veel Brassica’s , typische planten uit de gematigde en koele streken van het noordelijke halfrond.
Kool is misschien wel een van de oudste groenten. Als land van herkomst wordt Klein-Azië genoemd.Maar ook in andere Middellandse Zeelanden en zelfs op de kust van Zuid Engeland en de Westkust van Frankrijk komen wilde soorten voor. Deze vormen geen gesloten kool, maar een losbladige plant. De bruikbaarheid van de bladeren als voedsel is al eeuwen bekend, evenals de cultuur van de planten.
Rond 800 na Chr. is de gesloten kool ontstaan uit de losse bladeren. In de 13e en 14e eeuw zijn er geschriften verschenen die melding maken van losse en gesloten kool. Een zeer duidelijke beschrijving van sluitkool in Europa is uit 1536. Amerika maakt in 1541 kennis met de kool die door Jacques Cartier wordt ingevoerd vanuit Europa. De huidige koolrassen in Amerika zijn voornamelijk afkomstig uit Nederland en Duitsland.
In Noord-Holland is van oudsher het belangrijkste teeltgebied van kool te vinden. In de 18e eeuw waren daar al professionele kooltelers te vinden. En daardoor ontstond in 1887 in Broek op Langedijk de eerste groenteveiling van ons land.