Capucijnererwt
/1303/757/638/169/510/904/
Engels: Marrow fat
Duits: Graue Erbse
Frans: poi gris
Italiaans: Cece grigi
Spaans: arvejas gris, Guisante gris
Deens: Markært
Zweeds: Gro ärt
In het spraakgebruik wordt de aanduiding"erwt" gebruikt voor de doperwt,maar ook voor de zaden van andere peulvruchten.
De erwt behoort tot de familie van de Leguminosae(Peulvruchten).Meestal wordt deze familie aangeduid met de naam van de onderfamilie Papilionaceae(Vlinderbloemigen).De geslachtsnaam is Pisum , en de soort is Pisum sativum L. . Aangenomen wordt,dat de cultuurerwten zijn ontstaan uit de wilde erwt(Pisum sativum var. elatius)
De oorsprong van de erwten ligt in het Middellandse Zeegebied,Iran,Afghanistan, tot in Tibet en in delen van Noord Afrika.Men neemt aan dat de erwt een zeer oud gewas is. In Zwitserland werden restanten van zaden gevonden onder de fundamenten van huizen die 5000 jaar geleden werden gebouwd.In Hongarije zijn zaden gevonden in grotwoningen die wellicht nog ouder waren. Ook in Nederland is de erwt al heel lang bekend. Het is in de 15e eeuw dat tijdens de bouw van de St.Jan in s'Hertogenbosch een afbeelding in de kerk is geplaatst van een bouwvakker die een pot met erwten omschopt. Het verhaal gaat dat deze man het eten van erwten minderwaardig vondt voor een vakman.
Lange tijd gebruikte men alleen rijp geoogste droge zaden . In de 17e eeuw gaat men in Frankrijk onrijp geoogste zaden eten,wat langzamerhand wordt overgenomen door de rest van Europa.
Een groot deel van deze erwt wordt nog steeds rijp geoogst en daarna gedroogd.
De onrijp geoogste erwten zijn voor de verse consumptie. Er zijn Capucijners met een groenbleke en met een blauwpaarse peul. Het verschil in peulkleur heeft geen invloed op de smaak van de erwt.
We onderscheiden twee soorten t.w. Rijserwten en Velderwten, Als verse onrijpe capucijners worden deze geconserveerd en verpakt in glas,en verkocht als Tuinerwten.
Voedingswaarde per 100 gram.
Energie:257 kJ/61 kcal - Koolhydraten: 10 gr.
Eiwit: 4 gr. - Vet: 0,5 gr.
Calcium: 20 mg. - IJzer: 2 mg.
Vitamine C: 50 mg. - Vitamine PP: 2,7 mg.
Vitamine A: 0,4 mg.
Bewaren:
Gekoeld:
0-1°C, 90-95% R.V.: ± 1 week;
2-5°C, 90-95% R.V.: 3-4 dagen.
Ongekoeld:
2 dagen.
Rassen:
Droge erwten, naar kleur en vorm te onderscheiden in groene erwten, gele erwten, vale erwten of capucijners en grauwe erwten of rozijnerwten.
Het aantal rassen capucijners is groot,de meeste worden geteeld voor de industrie.Ook de Kreukerwt (Pisum sativumL. convar.medullare Alef) en Droge erwt( Pisum sativum,convar.speciosum) worden als capucijner of capucijnererwt verkocht.
Maro :Vrijgrote, groene schokkererwt, lichtgroen van kleur en goed van smaak. Schokkererwten worden gewoonlijk als hele erwt verwerkt.
Imposant: Capucijner of vale erwt, groot, hoekig en licht bruin tot groenachtig van kleur.
Gastro: Rozijn- of grauwe erwt, groot en hoekig van vorm en bruin gemarmerd.
Blauwschokker: Door handel en amateurtuinders een geliefd ras.Heeft paarsblauwe peul.
Desiree: Een capucijner die onrijpgeoost een zoete milde smaak heeft. Heeft een blauwpaarse peul.
Purple-Podded: Een oude varieteit ,met donker paarse peulen. Bij rijpheid zijn de zaden gekreukt.
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011