Bessen
Bessen Ribes Saxifragaceae / 1196/
Tot de familie der Saxifragaceae behoort het geslacht Ribes waarvan de soorten vooral inheems zijn in de gematigde streken van het noordelijke halfrond, al komen ze ook voor in de bergen van Midden- en Zuid-Amerika. De weinige fruit- dragende soorten (aalbes, zwarte bes en kruisbes) worden vrijwel uitsluitend verbouwd ten noorden van de evenaar, met West- en Oost-Europa als zwaartepunt.
Hoewel de drie genoemde soorten alle in West-Europa in het wild voorkomen verschijnen ze pas vrij laat in de literatuur. Grieken en Romeinen kenden ze niet eens; de eerste vermeldingen dateren uit de 15 eeuw. De kruisbes is in zoverre een uitzondering, dat ze beschreven is door de Arabieren die in de 8ste eeuw een groot deel van Spanje veroverden. In eigen land verbouwden zij een soort rabarber die ze als geneeskruid gebruikten en ribas noemden. Als vervanger vonden ze in Spanje de wilde kruisbes, die vergelijkbare ( laxerende) eigenschappen bleek te bezitten en die ze daarom eveneens ribas noemden. Van die naamsverwarring zou de geslachtsnaam Ribes afkomstig zijn.
Voor de verse consumptie lijken de Ribessoorten in betekenis achteruit te gaan. Rode (aal)bessen worden nog het meeste aangevoerd. De witte bes (geen aparte soort maar een zaailing van de rode bes) is in de handel een zeldzame verschijning geworden, de Zwarte eveneens. Ook kruisbessen zijn slechts mondjesmaat te koop, en dan vooral de rode rassen; de industrie geeft de voorkeur aan de groene variëteiten. De Zwarte bes, met haar geheel eigen aroma, gaat voornamelijk naar de verwerkende industrie, als grondstof voor limonades, siropen en likeuren die bekend zijn onder de Franse naam cassis. Voor de verse vruchten bestaat vrijwel geen markt, omdat tegenwoordig slechts weinigen de typische smaak van de Zwarte bes weten te waarderen. Niet in de handel maar wel vaak aangeplant in particuliere tuinen zijn Amerikaanse Ribessoorten als de zwarte Worcesterberry en de helderrode Currant Gooseberry; beide zijn aparte soorten (resp. R. divaricatum en R. hirtellum) en niet, zoals wel eens wordt beweerd, kruisingen van kruisbes met respectievelijk zwarte en rode bes.