Passiefruit
Passiefruit (Passiflora spp. ) fam. Passifloraceae /1014/57/
Naamgeving
Passiefruit, als soort, is bekend onder de volgende namen:
Nederland: passievrucht
Frans: passiflore comestible, Grenadille
Duits: Passionsfrucht, Granadilla
Spaans: granadilla, maracuja
Engels: passion fruit,Purple Passionfruit
Thai: Saowaros
Maleisie: Buah susu
Indonesie: Markisa,Konyal,,Buah susu
Filipijnen: Pasionaria
Suriname: Markoesa
Een andere naam voor de passievrucht is granadilia, een erfenis van de Spanjaarden. De Spaanse veroveraars vonden de passievrucht iets weg hebben van een kleine granaatappel (= granadilia).
Familie
Alle passievruchten behoort tot de familie van de Passifloraceae of de passiebloemachtigen.
Binnen de familie Passiflora zijn 12 geslachten die samen ca. 400 verschillende variëteiten voortbrengen. Hiervan zijn er ca. een twintigtal variëteiten geschikt voor export naar Europa.
Naast de paarse passievrucht zijn er nog gele, oranje, groene en bruine soorten.
Passievruchten onder varieteit naam
Nederlands, Paarse passievrucht, Markoesa, (Passiflora edulis var. edulis)
Engels. Purple passionfruit, purple granadilla
Frans, grenadille, pomme liane, fruit de la passion
Duits, Purpurgranadilla, Rote passionsfrucht
Spaans, Maracuya purpura
Nederlands, Gele passievrucht, Maracuya (Passiflora edulis var. flavicarpa)
Engels, Yellow passionfruit,
Frans, fruit de la passion
Duits, Gelbe passionsfrucht Maracuja
Spaans, Maracuya parchita
Nederlands, Gele Passie, Marie tambour, Granadilla, (Passiflora ligularis)
Engels, sweet passionfruit
Frans, grenadille douce
Duits Süsse granadilla
Spaans, granadilla
Nederlands, Markiza, Reuze passie, Grote Markuza( Passiflora quadrangularis)
Engels, giant granadilla
Frans, barbadine
Duits, Riesengranadilla, Badea
Spaans, Badea, parcha
Nederlands, Curuba, Banaanpassie( Passiflora mollissima)
Engels, banana passion, mollifruit
Frans, tacso
Duits, Curuba
Spaans, Curuba tacso, tumbo Serrano
Herkomst
De passievruchten groeien aan klimplanten, die oorspronkelijk in Zuid Amerika voorkomen. Afhankelijk van de soort en ras groeien de verschillende planten in een eigen klimatologisch gebied. Van de het hoogland van Colombia tot de laagvlakten van Brazilië.
De Nederlandse naam passievrucht heeft niets met passie in de liefde te maken.
Toen de Spaanse missionarissen de passiebloemen voor het eerst zagen in Zuid Amerika, was het voor hen duidelijk dat deze bloem het lijden van Jezus verbeelde .
De drie stempels stelden de spijkers voor, de centrale stijl het kruishout, de vijf helmknoppen de wonden, de corona de doornenkroon, de kelkbladen de stralenkrans, de tien bloembladen de trouwe apostelen en de hechtranken de zwepen en gesels van zijn onderdrukkers
Ze gaven de plant zijn naam en zagen de ontdekking van de bloem als een goddelijke opdracht om de indianen te bekeren. De kolonisten hadden echter weinig passie met de originele bevolking.
Uiterlijke kenmerken
De passievrucht is een besvrucht. De schil is leerachtig. De vrucht is rond of eivormig en is afhankelijk van het ras, 5 tot 25 cm lang. Bij afrijping en bewaring droogt de schil in . Bij de paarse en lichtgele variëteiten wordt dit zichtbaar door het indeuken van de schil.
Het is echter geen teken van bederf, maar geeft aan dat de vrucht optimaal op smaak is.
Het vruchtvlees van de verschillende passievruchten is geeloranje tot groenachtig bruin en is enigszins geleiachtig. In het vruchtmoes liggen verspreid de eetbare donker gekleurde zachte zaden.
Consumptie en toepassing
De vruchten worden pluk- of eetrijp met de hand geplukt of geraapt. Vrij snel na de oogst ontstaat een rimpelige schil.
Onrijpe vruchten hebben een laag suikergehalte. Het suikergehalte neemt niet toe tijdens bewaring.
De passievruchten wordt voornamelijk vers gegeten door de vruchten door te snijden en met zaden en al uit te lepelen. Het geleiachtige vruchtvlees kan ook prima worden verwerkt in fruitsalades, ijs, vruchtensappen . Het Passiefruit sap is zeer geschikt om te mengen met andere vruchtensappen.
De smaak is friszuur tot aromatisch zoet. Het aroma is zeer karakteristiek en sterk. Gemengd met andere vruchtensappen heeft het sap van de passievrucht een dominante smaak.
Van de Grote Markuza( Passiflora quadrangularis) wordt ook de dikke vlezige schil met vruchtmoes gekookt gegeten. Zelfs als de vruchten nog onrijp zijn, is deze gekookt met suiker als moes te eten.
Voedingswaarde
Voedingswaarde per 100 gram ( dit zijn de gegevens van de paarse variëteit)
Energie: 427 kJ/102 Kcal
Eiwit, vet 2 gram
Koolhydraten: 19 gram
Calcium: 18 mg
Fosfor 55 mg
B-Caroteen 0,15 mg
Vitamine B1: 0,02 mg
Vitamine B2: 0,10 mg
Vitamine C: 17 mg
IJzer: 1,2 mg
Productielanden
Teelt van de passievruchten is te vinden in alle tropische gebieden die liggen tussen de 40 graden noorder- en 35 graden zuiderbreedte. En op hoogte gelegen tussen de 300 en 2500 m.
Elk productieland heeft de variëteiten die bij de grondsoort en klimaat passen.
Door het grote aantal landen dat passievruchten teelt zijn we in Nederland van een jaarrond aanvoer verzekerd.
Echter, niet alle variëteiten zijn een jaarrond verkrijgbaar.
Transport
Passievruchten zijn goed bestand tegen het vervoer, dat meestal met luchtvracht naar Nederland komt. De moderne koelschepen zijn ook in staat om het juiste transport klimaat te creëren voor het vervoer van o.a. passievruchten. Een temperatuur van 5º tot 7º C en een RV van 90%
Passievruchten worden verpakt in dozen met een inhoud van 2 tot 4 kilo. Om beschadigingen te voorkomen liefst in een enkele laag of voorzien van tissue papier tussen de vruchten.
Teeltgebieden
In Zuid Amerika zijn dat: Colombia, Brazilië, Peru, Venezuela en Mexico.
Verder in Californië, Nieuw Zeeland en Australië.
Een groot aantal landen in Afrika met Kenia, Senegal, Ivoorkust, Kameroen, en Zuid Afrika
Enkele landen in het Middellandse-Zeegebied zijn Israël, Italië en Spanje
Rassen
Passievruchten worden nog niet onder rasnaam verkocht. Wel onder soortnaam.
Enkele ras/soort omschrijvingen
De volgende soorten en rassen passievruchten worden onderscheiden:
Uit Kenia, Ivoorkust, Zimbabwe, Zuid-Afrika, Equador en Brazilië:
1 - Paarse passievrucht (Passiflora edulis var. edulis)
Met 5 - 7 cm grote ronde paarse enigszins eivormige vruchten.
Rassen: ‘Australian Purple’, en ‘Common Purple’ uit Hawaï en Australië
Rassen: ‘Bali Hai’™ ,uit Nieuw Zeeland
Rassen: ‘Ouropretano”, ‘Muico’, ‘Peroba’, en ‘Pintado” uit Brazilië
Uit Ivoorkust, Israël en Brazilië:
2 - Gele passievrucht of Maracuya, (Passiflora edulis var. flavicarpa)
Met grote 5 - 8 cm ronde vruchten en doorschijnend wit vruchtvlees.
Rassen:’Sevcik Selection’ en ‘ Yee Selection’ uit Hawaï
Rassen: ‘Mirim’, ‘Guassu’ uit Brazilië
Uit Colombia
3 - Curuba ( Passiflora mollissima)
De Curuba is in Colombia tot nationale vrucht benoemd.
De Curuba heeft rode of geelgroene 8 - 12 cm lange vruchten
("banaan passievrucht").
Rassen: ‘Curuba quiteña’ uit Colombia is donkergroen bij rijpheid.
Uit Peru, Columbia, Ecuador en Venezuela
4 - Gele Passie, Marie tambour, Granadilla, (Passiflora ligularis)
Grote langwerpige geeloranje vrucht, met zoet vruchtmoes. De schil is stevig en glad.
5 - Uit Zuid Oost Azië Markiza, Reuze passie, Grote Markuza( Passiflora quadrangularis)
Grote tot 25 cm lange vruchten die van licht tot donkergroen van kleur zijn.
Bij rijpheid geelkleurig. Het vruchtvlees zit onder de gladde schil en is ca. 4 cm dik. In de vruchtholte zit het geurige en aromatische vruchtmoes.
Rassen: ‘ Variegata’
De namen Granadilla en Maracuja worden beiden gebruikt voor de geel gekleurde passievrucht. Dit kan heel verwarrend werken.
Bewaaromstandigheden
Paars en geel Passiefruit.
De eetrijpe vruchten kunnen bij een temperatuur van 3º tot 8°C en een RV van 85% tot 90% 2 weken goed worden bewaard.
Gecoate vruchten met paraffine, 5ºC tot 7ºC bij een RV van 85 % ca. 30 dagen
Onrijpe passievruchten bij 20ºC en een RV van 90% .
Vruchten met ingedeukte schil moeten snel worden geconsumeerd!
De Curuba 12 ºC bij RV van 80% tot 85%
De Granadilla bij 10 ºC bij RV van 85% tot 90% ca. 3 weken
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011