Lychee
fam. Sapindaceae /1014/983/CBI/57/
Naamgeving
Nederlands:Lychee,Litchi
Engels:Lychee,Litchi
Duits:Litchi
Frans:Litchi
Spaans:Litchi,Lechia,Lichi
Portugees:Lechia
Thai: Lin-chi
Maleisie: Laici
Indonesie: Lici,Litsi
Filipijnen: Licheas
Chinees:Lai chi, Li -Tchi
Familie
Litchi behoort tot de familie van de Sapindaceae (zeepboomachtigen) Dit is een familie van tropische planten, bomen, klimplanten en struiken.
Tot de familie van de Sapindaceae behoren:
- Litchi zoete vrucht met geel, rozerode dunne, gebobbelde schil. Een
grote langwerpige pit, de bekendste uit deze familie.
- Longan minder zoete vrucht dan Litchi met geelbruine dunne gladde schil.
Een grote ronde pit; minst bekend
- Rambutan minder zoete vrucht dan Litchi met kleine langwerpige pit; verse
behaarde exemplaren zijn rood van kleur met groene haren. De
schil is wat dikker en wat leerachtiger dan bij Litchi en longan.
- Kapulasan nauw verwant aan de Litchi en Rambutan. De vrucht heeft een
gestekelde huid , die meer op wratten dan stekels lijken .Het
vruchtvlees is aromatischer dan dat van de Litchi en Rambutan. Deze
vruchten zijn inheems in Indonesië .
Herkomst
De lychee komt oorspronkelijk uit Zuid-China. De lychee werd daar in 1766 voor Christus al verbouwd onder de Shang dynastie. De lychee werd zo gewaardeerd, dat op een gegeven ogenblik zelfs belasting werd betaald in de vorm van lychees.
Li-Tchi is de vroegst gevonden naam, in het Chinees, voor deze heerlijke vruchten.
Ze komen nu vooral uit Zuidoost Azië en het zuiden van Afrika en het noorden van Australië
Thans is de Litchi verspreid over de hele subtropen
Uiterlijke kenmerken
De lychee is een boom tot 30 meter hoog met een korte stam. De vruchten hangen aan trossen aan het uiteinde van de takken. Aan de plant vindt men tweeslachtige en eenslachtige bloemen. De lychee houdt van een klimaat met een droge koele periode. In de natte tropen groeit hij wel, maar de vruchtzetting levert problemen op. In het hoogland zijn de resultaten weer beter.
De Litchi boom is een veeleisende boom, die in subtropisch klimaat met relatief koele, droge winters groeit op een bodem met een goede waterhuishouding.
Litchi's zijn vruchten, die in de vorm van een tros aan de litchi boom groeien. Soms wel 30 vruchten per tros. Ze hebben een doorsnede van 3 - 5 cm.
De rode, ruwe schil van de vruchten is een vrij stevig omhulsel, dat bij rijpe vruchten zich gemakkelijk laat verwijderen. Daarna komt het doorschijnend witte vruchtvlees tevoorschijn. In dit vruchtvlees zit een vrij grote langwerpige dikke donkere pit, die tamelijk gemakkelijk van het vruchtvlees loslaat.
De verse litchi's zijn sappig en hebben een zoete frisse smaak, die lijkt op de smaak van zoete druiven, maar eigenlijk nog vele malen lekkerder. Deze overheerlijke smaak wordt niet meer aangetroffen bij litchi's uit blik.
Consumptie en toepassing
De brosse schil van het Chinese vruchtje, laat zich gemakkelijk pellen met de vingers. De bruine pit is niet eetbaar. Wordt de vrucht als dessert gegeten, dan kan de consument rekenen op 3 litchi's per persoon.
Daarnaast zijn er veel meer mogelijkheden met het exclusieve vruchtje.
Enkele suggesties:
- fruitsalades van litchi's met vruchten als mango, frambozen, aardbeien, meloen en kersen;
Dessert: litchi’s overgieten met Grand Marnier en geven met slagroom.
Cadeau: geef eens een rieten mandje met litchi's cadeau: heel bijzonder!
- litchi's met ijs en/of slagroom;
- litchi's in cocktails;
- litchi's in combinatie met bittere slasoorten.
Voedingswaarde
Voedingswaarde per 100 gram:
Energie: 285-" Kj (68 Kcal)
Eiwit: 1 gram
Koolhydraten: 16-20 gram
Water: 75-82 gram
IJzer: 0,4 mg
Calcium: 8 mg
Vit. B2: 0,05 mg
Vit. C: 42 mg
Productielanden
Vanuit China heeft de litchi zich verspreid over een groot aantal landen. Momenteel importeert de EU dit product uit de volgende landen:
• China, Thailand,
• Israël ,Florida
• Madagaskar (van oudsher), Zimbabwe, Mauritius en Zuid-Afrika.
Jaarrond aanvoer
Er zijn drie aanvoerpieken te onderscheiden, namelijk:
1. Vanuit Thailand, Madagaskar, Zimbabwe, Mauritius en Zuid-Afrika:
Oktober tot maart, met grootste aanvoer vanaf eind december tot en met Februari.
2.Vanuit Israël: / Florida
Juli en augustus./ juni en juli
Naast deze twee aanvoerpieken komen er ook Litchi’s uit China waardoor het jaarrond is.
De berichten uit de markt, voorspellen een wereldwijde toename van Litchi productie.
3.Vanuit China: Mei tot september.
Litchi’s worden niet onder rasnamen in de detailhandel verkocht. Er zijn echter wereld wijd meer dan 1000 verschillende rassen bekend. In het jaar 1492 was er al een Litchi rassenlijst in de Chinese provincie Guangdong met 40 verschillende variëteiten. Alleen al binnen China waren er meer dan 300 variëteiten bekend in die tijd. Vandaag de dag wordt het aantal commercieel belangrijke Litchi rassen in China geschat op ca. 570.
Enkele ras omschrijvingen.
In Zuid Afrika en Madagaskar is het belangrijkste ras de ‘ Kwai Mi’ die lokaal ‘ Mauritius’ wordt genoemd. Daarnaast zijn het de rassen ‘Madras’, ‘ Hak Ip’, en ‘Brewster’ die voor export geschikt zijn .
Al deze rassen, die onderling aan elkaar verwant zijn, bezitten de juiste eigenschappen zoals; royale maat 3 tot 4 cm., Smakelijk vruchtvlees met een zoet kruidig aroma. Indien op het juiste moment geoogst, dus niet te vroeg, geschikt voor export.
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011