Doerian
Doerian (Durio zibethinus) fam. Bombacaceae /1014/ 983/57/
Naamgeving
Nederlands Doerian,Durian
Engels Doorian
Duits: Durian, Stinkfrucht
Frans: Durian
Spaans: Durian
Portugees: Durian
Thai: Thurian
Indonesië: Durian
Maleisie: Durian
Filipijns: Durian
Familie
De doerian behoort tot de tropische plantenfamilie Bombacaceae of wolboomachtige, waartoe ook de apebroodboom (Baobob) en de kapokboom behoren.
Herkomst
De doerian is inheems in Maleisië, Borneo en Java.
Uiterlijke kenmerken
De doerianboom kan een hoogte van 20 meter bereiken en draagt pas na 6 tot 12 jaar vruchten. De doerian behoort in ons land tot de "kleine exoten”. De geringe import van doerians is te wijten aan tal van problemen die bestaan in de exporterende landen rond transport, uniformiteit en rijpheid van de vruchten.
De vrucht is ovaalvormig tot rond en is 15 tot 30 cm lang en heeft een houtachtige schil met grote stevige uitsteeksels.
Als de vrucht rijp wordt barst de schil open en verspreidt de doerian zijn “verschrikkelijke” geur, die vooral veroorzaakt wordt door de zwavelverbindingen die in de vrucht zitten. De stank houdt het midden tussen rotte eieren, stinkende Franse kaas en rottende vruchten. De smaak is zoet, vanilleachtig met iets amandel.
Consumptie en toepassing
De vrucht is als hij rijp is, zeer kort houdbaar.
De stekelige schil van de doerian is moeilijk te openen. De vrucht is verdeeld in 4 tot 5 segmenten. Aan de onderzijde van de vrucht is dit te zien. Snijd de segmenten met een mes door. De vrucht is nu gemakkelijk te openen.
Elk segment bevat een aantal okerkleurige zaden, die omgeven zijn door boterachtig vruchtvlees. Dit is gemakkelijk met de hand te eten. In Zuidoost Azië worden zelfs de zaden gegeten. Geroosterd zijn ze een lekkernij.
Een vrucht is, als tafelfruit, genoeg voor circa 4 personen. Daarnaast is het vruchtvlees ideaal om te verwerken in desserts en gebak en wordt in Maleisië en Indonesië gebruikt als smaakmaker van gerechten.
Ook gezien de stank is het aangeraden de vrucht op dezelfde dag te eten als je ze gekocht hebt.
In Europa is de doerian een dure vrucht en zelfs in Maleisië en Thailand is het een delicatesse. Hij wordt daar de "Koning der vruchten" genoemd. Deze benaming geeft duidelijk aan hoe bijzonder men de vrucht vindt. De titel "Koningin der vruchten" komt de mangistan toe. In Maleisië worden zelfs "doerian party's" gehouden. Met een groep vrienden gaat men dan gezellig doerians oppeuzelen
Voedingswaarde
Voedingswaarde per 100gr
Energie 700 kcal
Water 60 g
Eiwit 2,6 g
Vet 3,5 g
Suiker 12 g
Calcium 8,5 mg
IJzer 1 mg
Vit A 25 I.E.
Vit C 25 mg
Productielanden
Maleisië (Malakka), Thailand, Indonesië ( Borneo, Java en Bali), Porto Rico, Dominica en Jamaica, zijn voor Europa de belangrijkste leveranciers.
De Doerian is een klein product binnen de groep exoten. De verkoop gaat meestal op bestelling.
Vanwege de stank worden de vruchten getransporteerd met speciale vrachtvliegtuigen. In landen van herkomst is het voor reizigers zelfs "verboden doerians mee te nemen in een vliegtuig of in een hotel”.
De boom draagt twee maal per jaar vrucht. Door het grote aantal landen is een jaarrond aanvoer verzekerd.
Transport
Deze geur zorgt er voor dat de meeste luchtvaartmaatschappijen geen verse doerians vervoeren en zelfs bij vacuümverpakking hun bedenkingen hebben.
In Nederland worden verse doerians in geringe mate geïmporteerd uit Thailand. De vruchten zijn kort houdbaar en dit is de reden dat het transport per vliegtuig gebeurt. Naast verse doerians komen er diepgevroren doerians in de handel. In ons land bestaat vooral bij Indonesische en Chinese bevolkingsgroepen vraag naar doerians.
Rassen
Er bestaan ongeveer 27 verschillende Durio sp., waar alle cultivars van afstammen. Bovendien komen er nog wilde variëteiten voor in de uitgestrekte oerwouden van Maleisië. In Maleisië zijn drie type belangrijk voor de export: Durian Champa, Durian Betul en de Durian Sankar.
Hiervan zijn ruim 100 cultivars geschikt voor export.
Thailand kent meer dan 300 verschillende cultivars. Indonesië drie type met ruim 50 cultivars.
Het mag duidelijk zijn dat in de productie landen volop gezocht wordt naar de beste cultivars, veredeling is hierop het antwoord.
De vruchten van de ‘Durio oxleyanus’ , ‘ D. graveolens’ ,’ D. kutajensis ’ , ‘ D .oblongus’ , 'D.testudinarium 'worden ten onrechte ook wel onder de naam Doerian verkocht.
De verwarring is niet zo vreemd, daar deze vruchten veel op de Doerian lijken.
Enkele ras omschrijvingen
Belangrijk nieuw ras is de LPG 526, een hybride ras, met 5 tot 6 segmenten en heerlijk zacht boterachtig vruchtvlees.
Ook de kruising van Puyat x Man Thong is veelbelovend. Het uitstalleven is met 6 tot 8 dagen een verbetering te noemen.
Verder kunnen we nog noemen: ‘Kan Yau’, ‘ Lipan’, ‘Little Red’, ‘Red Prawn’, en Hor Lor’.
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011