Cactusvijg
fam. Cactaceae
De Cactusvrucht of woestijnvijg is bekend onder de volgende namen:
Nederlands: Cactusvijg,Cactusvrucht, Woestijnvijg.
Frans: Figue d' Inde, Oponce
Spaans: Tuna
Duits: Feigenkaktus, Kaktusfrucht,Indische Feige
Israel: Sabra
Engels: Cactus fruit, Indian fig, prickly pear.
Familie
De cactusvrucht of woestijnvijg is de vrucht van de Opuntia. Deze planten behoren tot de familie van de Cactaceae. (cactusachtigen) Deze familie heeft meer dan 2000 soorten. Enkele van deze cactussoorten produceren eetbare besvruchten. In deze besvruchten bevinden zich vele eetbare zaden. Het zaad van de cactus kiemt binnen 24 uur bij vochtige omstandigheden. De cactus maakt een netwerk van wortels vlak onder het zand oppervlak. Door afkoeling van de lucht in de nacht van 40°C overdag tot 5°C ’s nachts treedt er condensvorming op. De wortels nemen dit condens op. Daardoor kan de cactus in de hete woestijn overleven. De cactus heeft mooie bloemen, die sierwaarde hebben.
SCHIJFCACTUS
De cactusvijg (Opuntus, Ficus indica) is een zaadbes, van een zogenaamde schijfcactus. De plant heeft vlezige, sappige, gedoornde bladeren die uit schijfvormige delen bestaan. De plant kan wel 3 tot 4 m hoog worden. In het voorjaar bloeit deze schijfcactus met grote gele bloemen, waaruit zich in de zomer en herfst grote zaadbessen ontwikkelen. Tijdens het rijpingsproces verkleuren de vruchten van groen via geel en oranje naar helderrood en roodbruin. Na het oogsten worden de lange stekels van de vrucht machinaal verwijderd. Wat achterblijft op de schil zijn de kussentjes van de stekels. Hier zitten nog kleine stekeltjes die gemeen kunnen steken. Het zijn een soort weerhaakjes die in de huid blijven steken en ontstekingen kunnen veroorzaken.
Consumptie en toepassing
De cactusvijg voor het gebruik koelen, de frisse, zoetzure smaak komt dan het best tot z'n recht. Het vruchtvlees heeft een korrelige, waterige structuur. De kleine zwarte pitjes zijn eetbaar. Pak een cactusvijg met stekeltjes nooit met blote handen aan. Altijd keukenhandschoenen aan doen of de vrucht met een oude theedoek aanpakken. Voor het gebruik de vrucht met een doekje of borsteltje afwrijven onder stromend water. Kerf de vrucht in met een mes en trek de harde schil eraf. Het vruchtvlees is dan zo te gebruiken. Een andere mogelijkheid: halveer de vrucht en lepel haar uit. Blokjes vruchtvlees zijn lekker in een fruitsalade. Nog een mogelijkheid is: Snijd voor- en achterkant van de vrucht en snijd de vrucht overlangs in. Neem vork en mes. Steek de vrucht aan de vork en licht met het mes de schil op. Draai met de vork de vrucht uit de tamelijk dikke schil
- Cactusvijg puur eten: halveren en uitlepelen of de schil eraf trekken;
- Cactusvijg in fruitsalade met banaan, kiwi, meloen op papaja, - Cactusvijg besprenkelen met Grand Marnier of cognac en serverend met ijs of slagroom; - Cactusvijg bij koud vlees met een fijne saus.
Voedingswaarde
Voedingswaarde per 100 gram:
220 kJ en ca 20 mg vitamine C.
IJzer: 0.3 mg.
Tevens veel vitamine B-caroteen.
Water: 85 gr.
Koolhydraten:12 gr,.
Kalium: 90 mg.
Calcium:24 mg.
HERKOMST
De cactusvijg komt van oorsprong uit Mexico. Spaanse zeelieden brachten de vrucht naar Zuid-Europa, waar de vrucht een belangrijk cultuurgewas is geworden. Ook wordt de plant hier voor erfafscheiding gebruikt.
In vroegere tijden is de plant via emigranten in Australie terechtgekomen. Hier werd het eenlastig onkruid, dat op grote gras-vlakten overheerste en moeilijk uit te roeien was. Nu is bekend dat de plant bestreden kan worden met de larve van het insekt Cacto blastic cactorum. Dit insekteet het blad van de plant.
Rassen
Cactusvruchten worden niet onder rasnaam verhandeld.
Hoewel er enkele verschillende rassen zijn binnen de soort Opuntia, wordt dit niet aangegeven door de producenten. Er is een Opuntia maxima ,dus een groot vruchtig ras In de VS heeft de Fa. Burbank een stekelloos ras ontwikkeld De verschillen zijn voornamelijk in de vorm van de vrucht te vinden en het ontbreken van stekels.
Wereldwijd zijn er honderden cactusplanten die eetbare vruchten leveren. Enkele hiervan worden speciaal gekweekt voor de menselijke consumptie.
De Cactusvrucht is in tegenstelling tot andere tropische en subtropische vruchten niet zo gevoelig voor lage temperaturen. (niet < 5°C)
De plukrijpe cactusvruchten zijn enkele weken te bewaren bij een temperatuur van 6 tot 9 ° C en een RV van 85%
De rijpe vrucht is ongeveer 1 week houdbaar bij een temperatuur niet lager dan 5°C. De RV. moet ca. 90% zijn.
zie ook : Pitahaya
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011