Bergpapaja
Bergpapaja of Papayuela - Caricaceae /983/860/314/560/618/1600/150/1533/1598/940/857/1557/1573/590/
(Carica pubescens Solms &Laub. (L&C.K) syn. C.candamarcensis Hook.f.)
Engels: Mountain Papaya, Mountain papaw
Duits: Berg-Papaya
Spaans: Papaya de Montaña, Papayuela
Indonesië: Gedang memedi ( op Bali)
Mexico: Bonete,
Ecuador: Chamburo, Papayuela, Chilhuacan
Colombia: Papayuela, Tapacu
Peru: Papaya de altura
De bergpapaja lijkt op een kleine papaja, is wat kort gedrongen van vorm ca. 6 tot 15 cm lang en ca. 3 tot 8 cm breed. De vorm is duidelijk vijfhoekig. Groen van kleur tot goudgeel bij volledige rijpheid. Het vruchtvlees is glazig, groenig of gelig, zeer sappig, en friszuur aromatisch van smaak. De vrucht is aangenaam geurig bij rijpheid. De vruchten bevatten het eiwit splitsende enzym Papaine. Boom en blad bevatten het melkwitte latex, dat ook in onrijpe vruchten aanwezig is.
De onrijpe vrucht wordt gekookt gegeten. Het friszure vruchtmoes zonder de zaden wordt o.a. gebruikt in sappen en jams. Het rijpe vruchtvlees is geschikt om rauw te eten, b.v. in vruchtensalades. De zaden, 3 tot 6 mm groot, kunnen maag en darmproblemen veroorzaken en worden niet gegeten.
In de Andes is de bergpapaja inheems, en groeit op een hoogte van 1200 tot 3000 meter. Enkele landen in Zuid-Amerika die de bergpapaja commercieel telen zijn te vinden van Panama tot Peru, met Ecuador als belangrijke exporteur naar Europa. Ook wordt de bergpapaja geteelt in Florida, Zuidoost Azië en Sri Lanka
De Carica familie omvat ca. 50 geslachten die eetbare vruchten voortbrengen,
en zijn allemaal inheems in Zuid-Amerika. De taxonomen en plantkundige hebben de afgelopen eeuwen een indeling gemaakt van de verschillende geslachten. Dit op basis van uiterlijke kenmerken en eigenschappen van de planten(bomen) . De inheemse bevolking heeft de bomen, maar vooral de vruchten voorzien van een voor hen logische naam in hun eigen taal. Hierdoor is ontstaan dat de verschillende Carica vruchten een zelfde naam hebben. Als voorbeeld de vruchten van de:
C. X pentagona Heilborn, Babaco, Chamburo,
C.candamarcensis Hook.f. syn. C. pubescens L. Chamburo, Bergpapaja, Papayuela.
C.chrysopetala Heilbron - Chamburo, Higacho, Toronchi
C.goudotiana Solms – Papayuela, Papaya silvestre, Papayote chilacuán
C.candamarcensis Hook.f. syn. C. pubescens L. Chamburo, Bergpapaja, Papayuela.
Het zal duidelijk zijn dat de internationale handel voor de juiste benaming afgaat op de lokaal bekende namen, en deze dan bij voorkeur vergezeld is van de botanische naam.
De Papaja, Babaco en de Bergpapaja zijn bij volledige rijpheid geschikt voor verse consumptie. De overige hieronder genoemde soorten worden voornamelijk gebruikt om te koken of gebruikt voor de bereiding van sappen, jams en geleien.
C. candicans A.Gray
Peru
C.cestrifolia. Solms
Colombia
C.cestriflora - Papaya de terra fria
C.goudotiana Solms – Papayuela, Papaya silvestre, Papayote chilacuán
Colombia
Jacaratia dodecaphylla A. DC. syn. Carica dodecaphylla Vell.
Argentinië - Yacaratia
Brazilië - Jacaratia, Mamao bravo, Mamamo do mato
Jacaratia heptaphylla A. DC. syn. Carica spinosa Aubl – Cargatea, Acasyé, Siquishéa, Uruna
Guyana
Pileus mexicanus Johnston syn. Jacaratia mexicana A.DC
Frankrijk: Papayer du Mexique
Mexico: Guaguayote, Papaya orejona
C.peltata Hook&Arn. – Monkey papaya,
Nicaragua en Costa Rica
C.posopora L.
Peru en Chili
C.cauliflora Jacq.
Venezuela en Trinidad
C.stipulata – Siglalón, Chamburo
Ecuador
C.candinamarcensis Hook f. – Cham buro, Higo, Chinacan, Mountain Papaw, Bonetti
Colombia en Ecuador
C.chrysopetala Heilbron - Chamburo, Higacho, Toronchi
Ecuador
C.lanceolata Benth.&Hook
Noordoost Argentinië
C. monoica Desf – Col de Monte, Duraznil,
Peru, Bolivia, Ecuador,
C.quercifolia (St.Hill) Solm-Laub. (Benth) – Cargatea, Higuera de monte
Zuid Brazilië, Bolivia, Paraguay en Noord Argentinië
Beschrijving door Dick Pijpers ©2011